Text Size


ΧΟΡΗΓΟΙ ΤΩΝ ΑΘΛΗΤΩΝ

Χορηγοί των αθλητών.

Ο όρος «χορηγία», που χρησιμοποιείται στο σύγχρονο αθλητισμό, έχει την η καταγωγή του στην έμμεση φορολογική επιβάρυνση την οποία η Αθηναϊκή Δημοκρατία επέβαλλε στους πλουσιότερους πολίτες που επωμίζονταν τα έξοδα θρησκευτικών, καλλιτεχνικών ή αθλητικών εκδηλώσεων. Καθεμία από τις δημόσιες αυτές λειτουργίες είχε το δικό της όνομα. Έτσι, η δαπάνη της προετοιμασίας των αθλητών για τους γυμνικούς αγώνες ονομαζόταν «γυμνασιαρχία», ενώ το κόστος προπαρασκευής του χορού στο θέατρο και στους μουσικούς αγώνες λεγόταν «χορηγία» και ο εύπορος πολίτης που το αναλάμβανε, «χορηγός».

Όσοι συμμετείχαν στους πανελλήνιους αγώνες, ως τον 6ο αιώνα π.Χ., επιβαρύνονταν οι ίδιοι με τις δαπάνες προετοιμασίας και μετακίνησης. Στη συνέχεια όμως πολλές πόλεις ανέλαβαν εκείνες τα έξοδα των αθλητών τους, ενώ διακεκριμένα δημόσια πρόσωπα έγιναν ευεργέτες του αθλητισμού εξαργυρώνοντας το κύρος που μπορούσε να αποφέρει. Έτσι, ο Αθηναίος Κίμων ίδρυσε νέους αγώνες - τα Θησεία – και ανακαίνισε το γυμνάσιο της Ακαδημίας και ο Μέγας Αλέξανδρος καθιέρωσε – κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του στην Ασία - 21 γιορτές με αγώνες.

Κάποιοι μάλιστα δεν αρκέστηκαν στις οικονομικές ευεργεσίες, αλλά πήραν οι ίδιοι μέρος στους αγώνες, για να αυξήσουν την πολιτική τους δύναμη. Η φήμη του Αλκιβιάδη εκτοξεύτηκε όταν, μετά την ολυμπιακή του νίκη στο τέθριππο, πρόσφερε πλουσιοπάροχο γεύμα στους φιλάθλους. Ο Φίλιππος Β΄ όχι μόνο κατασκεύασε το Φιλιππείο στην Ολυμπία αλλά έλαβε μέρος στους αγώνες και εκμεταλλεύτηκε τις νίκες του για να εμπεδώσει την επιρροή του μακεδονικού κράτους.

Και ο Πολύζαλος, τύραννος της Γέλας στη Μεγάλη Ελλάδα, φρόντισε να επιδείξει τη δύναμή του επενδύοντας στις αρματοδρομίες, το πιο δαπανηρό απ' όλα τα αθλήματα. Καθώς μάλιστα ήταν ιδιοκτήτης άρματος που νίκησε δύο φορές στα Πύθια - το 478 και το 474 π.Χ. – αφιέρωσε στο ιερό Απόλλωνα, σε ανάμνηση της επιτυχίας του αυτής ένα αναθηματικό τέθριππο. Μέρος του γλυπτού αυτού αναθήματος είναι ο περίφημος Ηνίοχος των Δελφών.

 

   

ΕΠΑΘΛΑ

Έπαθλα των αγώνων στην Αρχαία Ελλάδα.

Στην αρχαία Ελλάδα τα έπαθλα των αθλητικών αγώνων ήταν ηθικά ή υλικά. Οι τοπικοί αγώνες πρόσφεραν κυρίως υλικά έπαθλα στους νικητές, γι’ αυτό και λέγονταν χρηματίτες. Στους τέσσερις μεγάλους πανελλήνιους αγώνες, όμως, η νίκη είχε ηθικό αντίκρισμα. Το έπαθλο ήταν ένα στεφάνι φτιαγμένο από κάποιο συμβολικό δένδρο ή φυτό, γι’ αυτό και οι αγώνες αυτοί ονομάζονταν στεφανίτες.

Στα Πύθια των Δελφών, το στεφάνι ήταν φτιαγμένο από δάφνη, το αγαπημένο φυτό του Απόλλωνα, ενώ στα Νέμεα, ήταν κατασκευασμένο από αγριοσέλινο, που πάνω του είχε πεθάνει ο Οφέλτης, το τιμώμενο μυθικό βρέφος των αγώνων. Στα Ίσθμια, τα έπαθλα ήταν φτιαγμένα από πεύκο και αγριοσέλινο που θύμιζαν, με τον πένθιμο συμβολισμό τους, πως οι αγώνες ήταν αφιερωμένοι σ’ ένα νεκρό παιδί, τον Μελικέρτη. Στους Ολυμπιακούς αγώνες, τέλος, μετά από την 7η Ολυμπιάδα το 752 π.Χ., το έπαθλο ήταν ο κότινος, ένα στεφάνι από κλαδί της ιερής αγριελιάς που βρισκόταν κοντά στο ναό του Δία και το οποίο και αποτελούσε τη μεγαλύτερη τιμή για κάθε αθλητή.

Οι χρηματίτες αγώνες ανάγονται στην ομηρική εποχή και στην Ιλιάδα, οι νικητές των νεκρικών αγώνων προς τιμήν του Πατρόκλου βραβεύονται με αγγεία και πολύτιμα μέταλλα. Αργότερα, οι Πινδαρικές ωδές μας πληροφορούν για το είδος των επάθλων σε πολλούς τοπικούς αγώνες: Ασπίδες στα Ηραία του Άργους, δημητριακά στα Ελευσίνια, αμφορείς με ιερό λάδι στα Μεγάλα Παναθήναια και μάλλινοι χιτώνες στης Λακωνία… Από το 600 π.Χ., ωστόσο, αρκετές πόλεις καθιέρωσαν χρηματικές αμοιβές για τους νικητές στους στεφανίτες αγώνες. Έτσι η Αθήνα πρόσφερε 500 δραχμές σε κάθε ολυμπιονίκη – το ετήσιο εισόδημα δηλ. ενός πλούσιου πολίτη - και 100 δραχμές σε κάθε νικητή των Ισθμίων, προσφέροντας τους, επιπλέον, πλήρη φορολογική απαλλαγή.

   

Η ΝΙΚΗ ΣΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ

Σημασία μιας νίκης στους Ολυμπιακούς αγώνες για τον αθλητή και τα αγαθά που απολάμβανε.

Σημασία μιας νίκης στους Ολυμπιακούς αγώνες για τον αθλητή και τα αγαθά που απολάμβανε.

Στην αρχαιότητα, η νίκη στους Ολυμπιακούς Αγώνες αποτελούσε το μεγαλύτερο επίτευγμα στη ζωή ενός αθλητή. Οι Ολυμπιονίκες θεωρούνταν ευνοούμενοι των θεών και οι πιο ευτυχισμένοι ανάμεσα στους θνητούς.

Οι πόλεις επεφύλασσαν θριαμβευτική υποδοχή στους νικητές τους. Ο Ολυμπιονίκης κατέφθανε πάνω σε τέθριππο και όλοι οι πολίτες πήγαιναν να τον προϋπαντήσουν στην είσοδο της πόλης. Σύμφωνα με την παράδοση, κατεδάφιζαν συμβολικά ένα τμήμα του τείχους, υποδηλώνοντας πως μια πόλη που διέθετε Ολυμπιονίκη δεν χρειαζόταν άλλη άμυνα.

Εκτός από την τιμητική υποδοχή, οι Ολυμπιονίκες απολάμβαναν σημαντικές ηθικές και υλικές ανταμοιβές. Μία από τις σημαντικότερες ήταν η δυνατότητα να στήσουν τον ανδριάντα τους στην αγορά. Συχνά καταλάμβαναν σημαντικά αξιώματα στην πολιτική, στρατιωτική και θρησκευτική ζωή της πόλης. Ο Θάσιος Θεαγένης, ο μεγαλύτερος παγκρατιαστής της αρχαιότητας, μετά το τέλος της αθλητικής του σταδιοδρομίας ασχολήθηκε με την πολιτική. Ο Μίλων, ο περίφημος παλαιστής από τον Κρότωνα, εμψύχωσε ως στρατηγός τους συμπατριώτες του στη μάχη κατά της Συβάρεως, φορώντας τα έξι ολυμπιακά στεφάνια του.

Στη Σπάρτη, οι Ολυμπιονίκες συμπεριλαμβάνονταν στους ομοίους, την κυρίαρχη τάξη των ελεύθερων πολιτών, και πολεμούσαν στο πλευρό των δύο βασιλέων. Χάρη στη μεγάλη φήμη τους, οι νικητές ήταν επίσης κατάλληλοι για επίτιμοι πρέσβεις ή οικιστές, δηλαδή επικεφαλής στην ίδρυση αποικιών.

Στα προνόμια των νικητών περιλαμβάνονταν η ισόβια σίτιση στο Πρυτανείο, τιμητικές θέσεις για διάφορα θεάματα - οι λεγόμενες προεδρίες -  καθώς και ελάφρυνση από στρατιωτικές υπηρεσίες. Δεν έλειπαν επίσης τα χρηματικά έπαθλα, καθώς και οι τιμητικές συντάξεις.  

Η δόξα ακολουθούσε τους Ολυμπιονίκες και μετά το θάνατό τους. Ο τάφος τους, στολισμένος με εντυπωσιακά επιτύμβια μνημεία και επιγράμματα, δέσποζε σε περίοπτη θέση του νεκροταφείου, διατηρώντας τη φήμη τους ζωντανή στις επόμενες γενεές.

 

 

   
Mobile Version

Login Form